Parowozownia

 Na początku XX wieku sieć linii kolejowych na Pomorzu była jedną z najbardziej rozbudowanych na terenie wschodnich Niemiec. Powstawały nowe miejsca pracy, wzrastało zapotrzebowanie na transport towarowy i osobowy. Ponadto dobra lokalizacja miasta Arnswalde i utworzenie węzła kolejowego spowodowały potrzebę powstania odpowiedniego zaplecza technicznego obsługującego lokomotywy parowe.
   Pierwsza parowozownia w Choszcznie znajdowała się w pobliżu stacji przy ulicy Kolejowej (teraz obiekty PKP PLK). Według niemieckich planów schematycznych z 1893 roku posiadała 3 kanały, a liczba ich miała być zwiększona do 5-ciu. W ostateczności po wybudowaniu linii kolejowej Choszczno – Kalisz Pomorski (rok 1895) oraz Choszczno – Barlinek (rok 1898) zaniechano rozbudowy istniejącej parowozowni na rzecz wybudowania większej.

Zdjęcie panoramy Arnswalde (ok. 1910 rok) z pierwszą parowozownią

24 Juli 1983Fragment planu schematycznego z 24.06.1893 pokazujący pierwszą parowozownię

   W 1913 roku oddano budynek umieszczony na osiedlu południowym (Betlejem) przy wylocie linii kolejowej w stronę Krzyża. Hala wachlarzowa posiadała 13 stanowisk a wokół obiektu znajdowały się urządzenia techniczne potrzebne do obsługi parowozów oraz budynki warsztatów, magazynów i administracji. W 1919 roku kiedy utworzono Wschodnią Dyrekcję Kolei Niemieckich, a następnie w 1923 roku przeniesiono ją do Frankfurtu (RBD Osten in Frankfurt (Oder)). Teren parowozowni (Bw Arnswalde) przynależał pod Piłę wraz z podległą sobie parowozownią w Kaliszu (Lokbf Kallies). Liczba pracowników w tamtych czasach wynosiła 140 osób (stan na 01.04.1941), którzy oprócz obsługi parowozów, zajmowali się także naprawami wagonów. Bw Arnswalde posiadała lokomotywy parowe serii Tp2, Tp3Ty5 obsługujące ruch na liniach węzła kolejowego Arnswalde do 1945 roku.

Lista parowozów Bw Arnswalde

    U schyłku II wojny światowej, wydarzenia jakie rozegrały się na terenie ówczesnego Arnswalde wprowadziły zmiany w przynależności terytoriów i infrastruktury kolejowej. Ewakuacja miasta spowodowała, że Bw Arnswalde opuszczały przebywające tam parowozy. Niektóre z nich prowadziły nawet pociągi ewakuacyjne. Ostatni z pociągów ewakuacyjnych odjechał 1 lutego zabierając uciekających mieszkańców miasta. W tym czasie pojawił się też pociąg pancerny w celu wzmocnienia obrony, który zniknął z Choszczna 4 lutego. 12 lutego 1945 roku Armia Radziecka zaatakowała parowozownie i stację kolejową jednoznacznie kończąc z ich przynależnością do Państwa Pruskiego. Parowozownia przejęta przez Rosjan, została zwrócona Polakom w maju 1945 roku.
   W połowie XIX wieku budowano drugi tor linii Stargard Szczeciński – Poznań, jednak przywrócenie funkcjonowania węzła choszczeńskiego równoważne było z przywróceniem działania parowozowni. Spora liczba osób właśnie tam mogła znaleźć pracę, dlatego po wojnie z południowej Polski na tereny byłych Niemiec przybywały oddelegowane stamtąd grupy kolejarzy. Ich zadaniem była odbudowa i rozwój kolei.  Z Krzyża sprowadzono pierwszy parowóz Ok1-35, który wyremontowała grupa choszczeńskich pionierów i już we wrześniu 1945 roku mógł on wyruszyć w trasę. Kursował na linii Drawno – Choszczno,  jego maszynistą był Feliks Woźniak, a pomocnikiem maszynisty Henryk Piechnik, późniejsi naczelnikowe parowozowni.

Pierwszy parowóz wyremontowany po wojnie w choszczeńskiej parowozowni

Odkąd parowozownia weszła w posiadanie polskich kolejarzy zakładem tym kierowało 11 naczelników a pierwszym z nich był Florian Wilke. Przeciętnie pracowało tam 300-320 pracowników.


Plan schematyczny parowozowni w Choszcznie

Więcej informacji wkrótce.